Jonge melkveehouders kiezen voor bodemgezondheid als basis voor duurzame zuivelproductie

Hoe bouw je als jonge melkveehouder aan een toekomstbestendig bedrijf in een sector die voor grote uitdagingen staat? Voor Sofie Lietaer en Sander Soetemans van melkveebedrijf Milk & More in Geel begint het antwoord onder hun voeten: bij een gezonde bodem. Via teeltrotatie, een maximale inzet van eigen voedergewassen en een doordachte kringloopaanpak zoeken zij naar een bedrijfsmodel dat zowel economisch als ecologisch duurzaam is. Op 23 juni jongstleden zetten VLAM en de Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) het bedrijf in de kijker tijdens een persbezoek rond duurzame melkveehouderij.

Voor het jonge koppel vormt een levende bodem het vertrekpunt van vrijwel elke beslissing op het bedrijf. Door in te zetten op vruchtwisseling, langjarig grasland en een doordachte keuze van voedergewassen proberen ze zowel de bodemkwaliteit als de zelfvoorziening van hun bedrijf te versterken.
“Wij geloven dat de toekomst van ons bedrijf begint bij een gezonde bodem”, vertellen Sofie en Sander. “Hoe beter de bodem functioneert, hoe beter gewassen groeien, hoe meer eigen voeder we kunnen produceren en hoe minder afhankelijk we worden van externe inputs.”Het familiebedrijf, dat al vijf generaties lang wordt uitgebaat, zoekt bewust naar een bedrijfsmodel dat zoveel mogelijk kringlopen sluit. Naast gras en maïs telen Sofie en Sander ook voederbieten en graan op hun eigen percelen. Voederbieten zorgen niet alleen voor meer variatie in de teeltrotatie, maar benutten ook stikstof efficiënter en dragen zo bij aan een betere bodemgezondheid.

Ook de keuze voor Jersey-koeien sluit aan bij die visie. Het kleinere melkveeras produceert vet- en eiwitrijke en gezonde en melk, die beter verteerd wordt door mensen met een lactose-intolerantie. De mest die de koeien produceren wordt uiteraard opnieuw op de eigen percelen ingezet. Vandaag bestaat ongeveer een derde van de veestapel uit Jersey-koeien.

“Wat Sofie en Sander hier tonen, is dat jonge landbouwers wel degelijk willen investeren in de toekomst van hun bedrijf. In bodemkwaliteit, in eigen voederproductie en in een manier van werken die hun bedrijf op lange termijn sterker maakt. Maar wie van landbouwers meer inspanningen vraagt op vlak van duurzaamheid, moet daar ook werkbare oplossingen en voldoende houvast tegenover zetten. De Hooibeekhoeve speelt daarin een belangrijke rol, door samen met landbouwers te zoeken naar oplossingen die op het terrein ook effectief werken,” vult gedeputeerde voor Landbouw Jinnih Beels aan.

Wetenschap als partner
Om hun keuzes te onderbouwen, werken Sofie en Sander inderdaad nauw samen met Hooibeekhoeve, het praktijk- en opleidingscentrum voor de melkveehouderij in de provincie Antwerpen. Via verschillende demonstratieprojecten rond agro-ecologie, bodemleven en circulaire melkveehouderij testen zij nieuwe technieken uit en volgen ze de impact ervan op hun bedrijf op.Volgens Katrien Geudens, onderzoeker voedergewassen bij Hooibeekhoeve, wordt bodemkwaliteit steeds belangrijker voor de toekomst van de sector. “Een gezonde bodem is de basis van een productief en weerbaar landbouwsysteem. Maatregelen zoals vruchtwisseling, langjarig grasland en een grotere gewasdiversiteit dragen niet alleen bij aan de opbrengst, maar versterken ook het bodemleven, verhogen het organische-stofgehalte en verbeteren de waterhuishouding.”

Tijdens het bezoek kregen de aanwezigen onder meer uitleg over lopende projecten rond agro-ecologische landbouwpraktijken en de monitoring van bodemleven. Op verschillende percelen werd getoond hoe gewasrotatie en aangepast bodembeheer bijdragen aan een betere bodemstructuur en een grotere koolstofopslag.

Toekomstgericht ondernemen
Volgens BCZ en VLAM is duidelijk dat Vlaamse melkveehouders actief werken aan een duurzamere toekomst voor de sector. Daarbij spelen bodemgezondheid, efficiënt grondstoffengebruik en kennisuitwisseling tussen praktijk en onderzoek een steeds belangrijkere rol. Beide partijen bieden ook een aantal hulpmiddelen aan voor landbouwers die op dit vlak vooruitgang willen boeken, zoals de sectorale Duurzaamheidsmonitor en klimaatscans.

Wat op het eerste gezicht een verhaal over bodem en voedergewassen lijkt, gaat uiteindelijk over veel meer: de zoektocht van een nieuwe generatie melkveehouders naar een bedrijfsmodel dat economisch rendabel, ecologisch verantwoord en toekomstbestendig is.